Van Jisp de hele wereld over en weer terug

Vanuit Arden (North Carolina) kwam oud-Jisper Johan Houtman zijn vriend Jan Wezel weer eens bezoeken. Hij nam een aantal bijzondere vondsten mee.

Toen Jan Wezel een jaar of zeven was, verhuisde Johan Houtman met zijn familie vanuit Westzaan naar de Dorpsstraat 71 in Jisp. Jan en Johan werden dikke vrienden. Vanwege Johan zijn werk is hij met zijn gezin vele malen verhuisd in Nederland, naar Engeland en nu woont hij met vrouw en kinderen in Amerika. Al die tijd verhuisden de objecten – die hij vroeger in de Jisper bodem had gevonden – met hem mee. Een tinnen lepel, oliekruikjes, zalfpotjes, inktpotjes, spinklosjes en een bijzondere munt!

Deze keer nam Johan zijn opgegraven objecten mee terug. “Mijn kinderen hebben er geen interesse in en dan belandt het nog in de container. Dat is zonde want het hoort bij Jisp.” Ans Wezel is er blij mee. “Ik vind het leuk dat de munt weer terug in Jisp is.” Zij wilde er graag meer over weten en schakelde direct Nico Koelemeijer van de Oudheidkundige Commissie Jisp in. Nico vroeg stadsarcheoloog Piet Kleij om eens te komen kijken naar deze munt. Ook Cassandra Scheffer, beheerder van het gemeentelijk archeologisch depot, kwam met camera in de aanslag naar huize Wezel.

Wat is het verhaal achter deze munt? “Het is geen munt maar een lakenlood! Er staat een stadswapen op, waarschijnlijk het wapen van Alkmaar maar het kan ook Leiden zijn. Er staan twee leeuwen rond de poort en het jaartal is 1620. Verder staat er ‘groot’ en ‘dubbel’ op,” vertelde Piet Kleij. Een lakenlood werd vroeger gebruikt als zegellood en was een kwaliteitswaarborg voor een rol stof. Het toonde aan dat de stof voldeed aan de door het gilde gestelde kwaliteitseisen. Het lakenlood werd met drie of vier pinnen door de stof gestoken. “Een soort klinknagel met drie poten die ze dichtknepen.”

Nico werd direct enthousiast want in de Jisperkerk ligt een grafzerk van een lakenkoper. Heeft die misschien gewoond ter hoogte van Dorpsstraat 71? Volgens Piet komt dit lakenlood uit de stad waar de stof werd gemaakt. “Als het laatste stukje stof verkocht was, dan werd het lakenlood vaak omgesmolten.” Een bijzonder voorwerp dat door Piet en Cassandra nader wordt onderzocht. De tinnen lepel is uit de 17e eeuw want de bak is rond. Volgens Piet werden in de 18e eeuw tinnen lepels met een ovalen bak gemaakt. De lepelsteel is verstevigd met een rattenstaartje, het heeft een roos als tinmerk en is van goede kwaliteit.

“De spinklossies werden gebruikt om wol te spinnen, dan had je geen spinnewiel nodig,” aldus Piet. De oliekruikjes komen uit de buurt van Keulen. Een heldere uitleg van onze archeoloog waar wij veel van hebben geleerd. Met dank aan Johan Houtman voor het terugbrengen van deze mooie Jisper gebruiksvoorwerpen.